ชื่อพิพิธภัณฑ์   :  พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์

หน่วยงานที่รับผิดชอบ  :  สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์ อาคารศาลากลางชั้น 2 ถ.กาฬสินธุ์ อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์

ผู้รับผิดชอบหลัก  :  นายไพโรจน์ เพชรสังหาร
                                     ผู้อำนวยการสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์    สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์  
อาคารสำนักงานการประถมศึกษา(หลังเก่า)ถ.ถีนานนท์   อ.เมือง จ.กาฬสินธุ์   โทรศัพท์ (๐๔๓) ๘๑๕-๘๐๕
( ๐๙) ๕๖๙-๙๐๑ ( ๐๑) ๗๐๘-๑๙๑๓ โทรสาร (043)815-806
                                     นางจันทร์ฉาย สำราญเนตร
                                     หัวหน้ากลุ่มส่งเสริมงานวัฒนธรรม

ที่ตั้ง  :  พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์ใช้อาคารศาลากลางจังหวัดกาฬสินธุ์หลังเก่าเป็นห้องจัดแสดง   
ซึ่งตั้งอยู่บนถนนกาฬสินธุ์    อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์

ประวัติความเป็นมา  :  
                                 พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์ ผู้ริเริ่มคือ นายชัยรัตน์ มาประณีต ผู้ว่าราชการ จังหวัดกาฬสินธุ์ (2542-2546)
และนางเบญจมาศ มาประณีต นายกเหล่ากาชาดจังหวัดกาฬสินธุ์ โดยระดมทุนจากทั้งหน่วยงานภาครัฐบาลและเอกชนเพื่อจัดตั้ง
พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์ ในอาคารศาลากลางหลังเก่าของจังหวัดกาฬสินธุ์โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแหล่งเรียนรู้และรวบรวม
ของดีของจังหวัดกาฬสินธุ์ให้ประชาชนได้ศึกษาและทราบถึงประวัติความเป็นมาและวัฒนธรรมอันดีงามและทราบถึงสถานที่สำคัญ
ของจังหวัดกาฬสินธุ์ ทราบประวัติบุคคลสำคัญของจังหวัด พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์สามารถเปิดให้เข้าชมได้เมื่อ 26 พฤศจิกายน
พ.ศ. 2544

อาคาร สถานที่   : 
                                พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์ใช้อาคารศาลากลางหลังเก่าเป็นห้องจัดแสดงเรื่องราวและประวัติความเป็นมา
ของจังหวัดกาฬสินธุ์ อาคารศาลากลางหลังเก่า ทางเข้าตัวอาคารจัดแสดง

การจัดแสดงภายใน   : 
                               การจัดแสดงนิทรรศการแต่ละห้องมีเจ้าภาพในการจัดทำ ส่วนการจัดแสดง วัตถุจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์
ของดีเมืองกาฬสินธุ์ และส่วนให้บริการภายในอาคารพิพิธภัณฑ์ มีรายละเอียดดังนี้
                                         1. ห้องวิถีชีวิตชาวผู้ไท จัดแสดงเรื่องราวของกลุ่มชาติพันธุ์ผู้ไทในจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่ อาศัยอยู่ในอำเภอเขาวง
คำม่วง กุฉินารายณ์ การจัดแสดงเป็นการจำลองบ้านเรือน จัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้ จัดแสดงการดำรงชีวิต  งานหัตกรรมที่โดดเด่น
คือการทอผ้าไหมแพรวา การแต่งกายของชาวผู้ไทกาฬสินธุ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวของกลุ่มชาติพันธุ์ เทคนิคในการจัดแสดงคือ
ใช้เครื่องบรรยายอัตโนมัติบรรยายเสียงประกอบการชมนิทรรศการ บางเครื่องชำรุดเสียหายแล้ว ห้องวิถีชีวิตชาวผู้ไท
                                           2. ห้องผ้าไหมแพรวา เป็นห้องจัดแสดงผ้าแพรวาที่มีชื่อเสียงของจังหวัดกาฬสินธุ์ ประกอบด้วย นิทรรศการ
สมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินีนาถที่ทรงสนพระทัยและ มีพระมหากรุณาธิคุณต่องานศิลปาชีพ การแสดงผ้าแพรวาที่ได้รับรางวัลต่างๆ
ของจังหวัดกาฬสินธุ์ ผ้าแพรวาที่ได้รับการตัดเย็บเป็นชุดเครื่องแต่งกาย การแสดงแพรวาในชุดเครื่องแต่งกายผู้ไท และการแสดง
ของเก่าและเครื่องเงินต่างๆ ซึ่งการจัดแสดงภายในห้องแพรวาได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากภาคส่วนต่างๆ ดังนี้
                                              - ห้างหุ้นส่วนปิตินันท์ สนับสนุนเรื่องการออกแบบและการจัดแสดง
                                              - การเคหะแห่งชาติ (พ.ศ.2542) สนับสนุนงบประมาณการจัดแสดง 1,898,079 บาท
                                              - เหล่ากาชาดจังหวัดกาฬสินธุ์ (พ.ศ. 2543-2544) สนับสนุนงบประมาณการจัดแสดง จำนวน 150,000 บาท
                                              - สภาวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์ (พ.ศ. 2539-2542) สนับสนุนงบประมาณการจัดแสดง จำนวน 150,000 บาท
                                              - สมาคมส่งเสริมวัฒนธรรมหญิงจังหวัดกาฬสินธุ์ (พ.ศ. 2543-2544) สนับสนุนงบประมาณการจัดแสดงจำนวน
100,000 บาท รวมเป็นงบประมาณทั้งสิ้นประมาณ 2,298,079 บาท
                                          3. ห้องวัฒนธรรมนิทัศน์ มีการจัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับระบบนิเวศของกาฬสินธุ์ที่ เป็นตัวกำหนดวิถีชีวิตและ
วิถีวัฒนธรรมของชนเผ่าต่างๆ ในจังหวัดกาฬสินธุ์ การจัดแสดง เครื่องมือเครื่องใช้ที่เป็นองค์ประกอบในการหาปัจจัย 4 มีโมเดลแบบบ้าน
และมีการจำลอง การดำรงชีวิตของชาวกาฬสินธุ์ มีการจัดแสดงโดยหุ่นจำลองของคนในการประกอบกิจกรรมต่างๆ เช่น หญิงเลี้ยงลูก
การอยู่ไฟ การรักษาโรคภัยไข้เจ็บด้วยสมุนไพรการทำพิธีกรรมแต่งแก้เสียเคราะห์ แสดงงานประเพณีต่างๆ เช่น สงกรานต์ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่
การแสดงพิธีการบายศรีสู่ขวัญ การทำบุญเลี้ยงพระในพิธีมงคลต่างๆ งานประเพณีการมหรสพต่างๆ การแสดงหมอลำ จัดแสดง
ตัวหนังประโมทัยอีสานหมอลำกลอน ประกอบการบรรยายจากเครื่องบรรยายอัตโนมัติ
                                            4. ห้องจัดแสดงเรื่องอำเภอต่าง ๆ ของจังหวัดกาฬสินธุ์ จัดแสดงเรื่องความเข้มแข็ง ของชุมชนของแต่ละอำเภอ
ในจังหวัดกาฬสินธุ์ที่สามารถขจัดปัญหาเรื่องยาเสพติดและ อบายมุขต่าง ๆ ให้เป็นเมืองแผ่นดินธรรมแผ่นดินทองตามนโยบายการพัฒนา
ของรัฐบาล แสดงของดีของแต่ละอำเภอซึ่งการจัดแสดงให้แต่ละอำเภอรับผิดชอบการจัดทำป้ายนิทรรศการเอง ทำให้รูปแบบของนิทรรศการ
มีความหลากหลายและมีความแตกต่างในตัวของนิทรรศการเอง ห้องจัดแสดงเรื่องอำเภอต่าง ๆ
                                           5. ห้องเจ้าคณะจังหวัดกาฬสินธุ์ จัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับพระอริยะสงฆ์และพระสงฆ์ ในจังหวัดกาฬสินธุ์
ุ์ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นพระราชาคณะชั้นต่างๆ จัดแสดงเป็นโต๊ะหมู่บูชา มีการแสดงตาลปัตรและพัดยศที่ได้รับพระราชทาน
การจัดแสดงในห้องนี้เป็นส่วนของคณะสงฆ์จังหวัดกาฬสินธุ์
                                          6. ห้องตั้งเมืองกาฬสินธุ์เป็นห้องที่จัดแสดงเรื่องการตั้งเมืองกาฬสินธุ์ของ กลุ่มท้าวโสมพมิตร หัวหน้ากลุ่มคนลาว
ที่อพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารราชอาณาจักรสยามในสมัยรัชกาลที่ 3 สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ภายในจัดแสดงภาพโต๊ะบูชาพระรูป
รัชกาลที่ 3 และรูปอนุสาวรีย์ท้าวโสมพมิตรผู้ก่อตั้งเมืองกาฬสินธุ์มีการจัดแสดงสารตราใบบอกการตั้งเมืองกาฬสินธุ์ของกระทรวงมหาดไทย
แจ้งการตั้งเมืองกาฬสินธุ์ ห้องนี้ได้รับบริจาคเงินทุนจากภาคต่างๆ มีรายนามขององค์กรและผู้ให้บริจาคเงินทุนจัดแสดงในห้องด้วย
                                           7. ห้องเจ้าโสมพมิตร เป็นห้องนิทรรศการจัดแสดงเรื่อง สายตระกูลและการสืบสายตระกูลของเจ้าโสมพมิตร
ที่แยกออกเป็นสายตระกูลต่างๆ หลายสาย การจัดแสดงเรื่องเจ้าเมืองกาฬสินธุ์ ที่สืบทอดตำแหน่ง โดยการจัดแสดงโดยหุ่นจำลอง
แสดงสาแหลกสายตระกูล ห้องนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณในการจัดแสดงนิทรรศการจากสำนักงานการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
ภาคตะวันนอเฉียงเหนือ เขต 3 จำนวนเงิน 300,000 บาท
                                            8. ห้องเมืองฟ้าแดดสงยาง จัดแสดงเรื่องราวของเมืองฟ้าแดดสงยาง เมืองโบราณ สมัยทวารวดีที่ตั้งอยู่ในเขตอำเภอกมลาไสย
จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งเมืองฟ้าแดดสงยางเป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดีที่มีความสำคัญเมืองหนึ่งในภาคอีสาน เมืองเป็นแบบมีคูน้ำคันดินล้อมรอบ และ
มีโบราณสถานที่สำคัญคือ พระธาตุยาคู เป็นที่เคารพของชาวจังหวัดกาฬสินธุ์ การจัดแสดงเป็นแบบจำลองพระธาตุยาคูและมีการเล่าถึงตำนาน
เมืองฟ้าแดดสงยาง
                                            9. ห้องโปงลาง เป็นห้องจัดแสดงเครื่องดนตรีอีสานโปงลางที่มีชื่อเสียงของ จังหวัดกาฬสินธุ์จัดแสดงโดยนำเครื่องดนตรี
มาวางแสดง
                                           10. ห้องเมืองในจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นห้องที่แสดงเรื่องของเมืองต่างๆ ในที่ตั้งขึ้น ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น
ในเขตจังหวัดกาฬสินธุ์จัดแสดงภาพการตั้งเมืองต่างๆ ภาพเจ้าเมืองและมีคำบรรยายและประวัติการตั้งเมือง ได้แก่
                                                      1. เมืองกมลาไสย ปัจจุบันคืออำเภอกมลาไสย
                                                     
2. เมืองกุดสิมนารายณ์ ปัจจุบันคืออำเภอกุฉินารายณ์
                                                      3. เมืองแซงบาดาล เขตอำเภอสมเด็จ ปัจจุบันคืออำเภอแซงบาดาล ตั้งในปี พ.ศ. 2388 และยุบให้เป็นตำบลในปี พ.ศ. 2449
                                                     4. เมืองภูแล่นช้าง อยู่ในเขตกิ่งอำเภอนาคู ตั้งในปี พ.ศ. 2388 และยุบให้เป็น ตำบลภูแล่นช้างในปี พ.ศ. 2442
                                                     5. เมืองสหัสขันธ์ ปัจจุบันคือ อำเภอสหัสขันธ์
                                            11. ห้องพระมิ่งเมืองกาฬสินธุ์ เป็นห้องจัดแสดงเรื่องราวของพระพุทธรูปสมัยต่างๆ ที่พบในเขตพื้นที่จังหวัดกาฬสินธุ์
พระสำคัญของเมืองกาฬสินธุ์
                                           12. ห้องคนดีศรีกาฬสินธุ์ จัดแสดงชีวประวัติของคนดีที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ จังหวัดกาฬสินธุ์ เพื่อประกาศเกียรติคุณ
                                           13. ห้องจัดแสดงวิถีชาวนาจังหวัดกาฬสินธุ์ (ปิด)
                                          14. ห้องผลิตภัณฑ์จากอ้อย กลุ่มน้ำตาลมิตรผล ผลิตภัณฑ์น้ำตาล จัดแสดงโดย กลุ่มบริษัทมิตรผล ที่มีโรงงานผลิตนำตาล
ในเขตจังหวัดกาฬสินธุ์
                                          15. ห้องผลิตภัณฑ์จากมันสำปะหลัง โดยบริษัท National Starch & Chemical ผู้ผลิตอาหารประเภทต่างๆ และผลิตผลิตภัณฑ์
ที่ได้จากมันสำปะหลัง ผลิตภาชนะเครื่องใช้จาก มันสำปะหลัง ใช้งบประมาณของบริษัทในการจัดแสดง
                                         16. ห้องพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ จัดแสดงเรื่องราวของไดโนเสาร์ที่พบที่ภูกุ้มข้าว อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์
                                        17. ศูนย์บริการความรู้ของ ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นห้องให้บริการค้นคว้าความรู้และห้องสืบค้น
อินเทอร์เน็ต
                                       18. ห้องศูนย์ข้อมูล เป็นห้องให้บริการข้อมูลและค้นความเอกสารงานวิชาการเรื่องราวของจังหวัดกาฬสินธุ์เพิ่มเติม
นอกจากนิทรรศการ
                                      19. จำหน่ายของที่ระลึก จัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์และของที่ระลึกของจังหวัดกาฬสินธุ์ที่สำคัญคือ ผ้าไหมแพรวาที่มีชื่อเสียง
ของที่นี่ เปิดจำหน่ายเฉพาะวันเวลาราชการ

ลักษณะพิเศษที่เป็นองค์ความรู้ที่มีคุณค่าต่อชุมชน   :  
                                    พิพิธภัณฑ์ของดีเมืองกาฬสินธุ์เป็นความพยายามของจังหวัดกาฬสินธุ์ที่ต้องการให้มีพิพิธภัณฑ์ของจังหวัดเป็นศูนย์กลาง
ในการศึกษาประวัติความเป็นมาของจังหวัดกาฬสินธุ์ที่ จัดแสดงในรูปแบบพิพิธภัณฑ์ ในด้านรูปแบบการจัดแสดง ยังต้องพัฒนาในเรื่องรูปแบบ
ส่วนเนื้อหาการจัดแสดงที่พยายามสื่อให้เห็นภาพรวมของประวัติศาสตร์ วิถีชีวิตวัฒนธรรม ของท้องถิ่นจังหวัดกาฬสินธุ์นั้น
มีคุณค่าต่อการศึกษา
เรียนร
ู้ของเยาวชนและประชาชนทั่วไปที่ มีความสนใจศึกษาเรื่องของจังหวัดกาฬสินธุ์ และนอกจากนี้ที่พิพิธภัณฑ์ยังมีห้องศูนย์ข้อมูล ที่ทำหน้าที่ให้บริการค้นคว้าข้อมูลเอกสารต่างๆ ที่เกี่ยวกับจังหวัดกาฬสินธุ์อีกจำนวนหนึ่ง

           

..............